Home › Info › Wat is detransitie?
Wat is detransitie?
Detransitie is het stoppen, terugdraaien of opnieuw heroverwegen van een sociale of medische gendertransitie. Het kan plaatsvinden voor, tijdens of na hormonen en operaties.
Definitie
Detransitie omvat een breed spectrum: van iemand die kleding en naam terugdraait tot iemand die jaren cross-sex hormonen heeft gebruikt en chirurgisch is veranderd. Volgens de Cass Review wordt de term detransitie meestal gebruikt voor mensen die medisch of chirurgisch zijn getransitioneerd en daarna terugkeren naar hun geregistreerde geslacht; wie een periode van trans-identificatie heeft gehad, eventueel met sociale transitie, en later terugkeert, wordt doorgaans aangeduid als desistance (bron). De Gezondheidsraad (2026) wijst erop dat stoppen met behandeling en spijt aparte begrippen zijn: niet iedereen die spijt heeft stopt, en niet iedereen die stopt heeft spijt (bron). In de enquête van Vandenbussche onder 237 detransitioners noemden de deelnemers psychologische behoeften en behoefte aan medische ondersteuning, onder meer bij het stoppen of veranderen van hormoonbehandeling, bij complicaties van operaties en bij ingrepen om veranderingen terug te draaien (bron).
Geschiedenis en context
De Gezondheidsraad (2026) vond in zes Nederlandse studies dat 0 tot 3,5 procent van de jongeren stopte met GnRH-agonisten en 0 tot 2 procent met genderbevestigende hormonen; internationaal liep het percentage dat stopt volgens vijf systematische reviews uiteen van 0 tot 8 procent. Er zijn geen Nederlandse studies naar detransitie bij mensen die als minderjarige met hormonen begonnen, en definitieve conclusies over spijt zijn volgens de Gezondheidsraad niet mogelijk door korte follow-up en substantiële uitval (bron). Littman (2021) enquêteerde 100 detransitioners; 24 procent had de eigen clinicus verteld dat zij gedetransitioneerd waren (bron). De Cass Review beschrijft een audit bij de Tavistock van 40 patiënten die waren gedetransitioneerd: de tijd tot detransitie was 5 tot 10 jaar (gemiddeld 7), en ze beveelt aan dat NHS England voorzieningen biedt voor mensen die detransitie overwegen (aanbeveling 25) (bron).
Kritische analyse
Volgens de Gezondheidsraad hebben veel studies te maken met substantiële uitval of rapporteren die niet, een onbekend deel van de mensen die stoppen, spijt hebben of detransitioneren meldt dit niet aan hun zorgverleners en blijft buiten de studies, en de gehanteerde definities verschillen sterk, waardoor percentages vaak niet vergelijkbaar zijn (bron). Ook de Cass Review schrijft dat de meeste publicaties over detransitie op community-steekproeven en vragenlijsten berusten (bron).
Veelgestelde vragen
Dat is niet goed bekend. Volgens de Gezondheidsraad stopte in Nederlandse studies 0 tot 3,5 procent van de jongeren met GnRH-agonisten en 0 tot 2 procent met hormonen; definitieve conclusies over spijt zijn door korte follow-up en uitval niet mogelijk.
Slechts deels. Volgens de Gezondheidsraad zijn sommige effecten van hormoonbehandeling omkeerbaar, zoals een veranderde vetverdeling, en andere onomkeerbaar, zoals een lagere stem bij trans mannen en borstgroei bij trans vrouwen; de operatiefase is onomkeerbaar.
Volgens de Gezondheidsraad rust in de transgemeenschap een taboe op het uiten van spijt en detransitie, uit zorg dat die gebruikt worden om de toegang tot zorg te beperken. De Cass Review schrijft dat de verhalen over detransitie en spijt 'increasingly fraught and weaponised' zijn geworden.
Bronnen
- Littman L., 'Individuals Treated for Gender Dysphoria with Medical and/or Surgical Transition Who Subsequently Detransitioned', Archives of Sexual Behavior, 2021.
- Vandenbussche E., 'Detransition-Related Needs and Support', Journal of Homosexuality, 2022.
- Gezondheidsraad, Transgenderzorg voor jongeren (advies 2026/12), 30 juni 2026.
- Cass H., Final Report, 2024.