Volwassenen met gendervragen — andere route
Voor volwassenen ligt het anders dan voor minderjarigen. Volwassen mensen kunnen geinformeerd kiezen, juridisch en fysiek. De Cass Review en de Zweedse richtlijn van de Socialstyrelsen gaan over kinderen en tieners — niet over volwassen transities. Tegelijk verdienen ook volwassenen een eerlijke afweging zonder ideologische sjabloon.
Geinformeerde keuze
Hembree (Endocrine Society, 2017) bepaalt de hormoonprotocollen. Volwassenen kunnen risico's wegen, fertiliteit overwegen, second opinions vragen.
AGP-overweging
Lawrence (2010) betoogt in een overzichtsartikel dat typologieën op basis van seksuele oriëntatie behandeluitkomsten en bijkomende psychopathologie beter voorspellen dan typologieën op basis van beginleeftijd (bron).
Lange termijn
Volgens clinici uit de volwassenenzorg die de Cass Review sprak, duurt het 5 tot 10 jaar voordat iemand detransitioneert, zodat studies met kortere follow-up dit niet goed in beeld brengen (bron).
Wat aandacht hoort te krijgen
De Cass-kritiek richt zich op jeugdzorg. Een volwassen man of vrouw die na jaren reflectie kiest voor hormonen of chirurgie staat in een andere positie dan een 14-jarige. Veel mensen leven rustig met hun transitie en hebben daar geen criticus voor nodig. Dat hoort niet weggevaagd te worden.
Tegelijk: Dhejne e.a. (2011) volgden alle 324 mensen die tussen 1973 en 2003 in Zweden een geslachtsaanpassende operatie hadden gehad en vonden een hogere totale sterfte (aHR 2,8), vooral door suïcide (aHR 19,1), en meer suïcidepogingen en psychiatrische opnames dan bij controles; de auteurs concluderen dat de behandeling genderdysforie verlicht maar niet volstaat en dat betere psychiatrische en somatische zorg na de operatie nodig is (bron). Dat is geen reden om zorg te weigeren, het is reden om volledig te informeren.
Hall e.a. (2021) vonden bij 175 uitgeschreven cliënten van een Britse genderkliniek voor volwassenen dat twaalf (6,9 procent) voldeden aan de definitie van detransitie (bron), en Vandenbussche (2022) beschreef de behoeften van 237 detransitioners uit online gemeenschappen (bron). Niet iedereen die volwassen transitioneert blijft tevreden. Dat verhaal hoort niet weggemoffeld te worden. Wel weegt het anders dan medische ingrepen bij een 13-jarige met autisme.
Kernpunten
Volwassenen kunnen geinformeerd kiezen — minderjarigen niet
Cass-kritiek is jeugdspecifiek, niet anti-volwassen
Differentiaaldiagnostiek blijft van belang, ook bij volwassenen
Informatie over risico's en alternatieven hoort vroeg op tafel
Dhejne (2011): hogere sterfte en psychiatrische morbiditeit na geslachtsaanpassing; reden voor betere nazorg en volledige informatie
Bronnen
Hembree et al. (2017) — Endocrine Treatment of Gender-Dysphoric Persons, Endocrine Society Guidelines
Lawrence (2010) — Sexual orientation versus age of onset as bases for typologies, Arch Sex Behav
Vandenbussche (2022) — Detransition-Related Needs and Support, J Homosex
Hall et al. (2021) — Access to care and frequency of detransition among a cohort discharged by a UK national adult gender identity clinic: retrospective case-note review, BJPsych Open
Dhejne et al. (2011) — Long-term follow-up of transsexual persons undergoing sex reassignment surgery: cohort study in Sweden, PLOS ONE