Detransitioners — een eigen plek
Mensen die terugkeren uit een transitie zijn lang onzichtbaar geweest. Niet uit de transgemeenschap zelf — die noemde hen tot voor kort niet — en niet uit de zorg, die hen vaak verwijst en daarna laat gaan. Hun verhalen zijn geen wapen tegen wie wel rustig transitioneren. Het is een eigen route en een eigen stem.
Hoeveel
Hall e.a. (2021) bekeken de dossiers van 175 mensen die tussen september 2017 en augustus 2018 waren uitgeschreven bij een Britse genderkliniek voor volwassenen: twaalf van hen (6,9 procent) voldeden aan de gebruikte definitie van detransitie (bron). Zie ook Hoe vaak komt detransitie voor? op eerlijkovergender.nl. Boyd e.a. (2022) vonden in één Engelse huisartsenpraktijk dat een vijfde van de patiënten stopte met hormonen (bron). Het zijn kleine onderzoeken; ze geven samen geen vaststaand cijfer voor de hele groep.
Waarom en wat nodig is
Littman (2021) vroeg 100 detransitioners, geworven via sociale media en mailinglijsten, naar hun redenen: zich meer op hun gemak voelen in hun geboortegeslacht (60 procent), zorgen over medische complicaties (49 procent), de overtuiging dat hun genderdysforie door iets specifieks werd veroorzaakt, zoals trauma, misbruik of een psychische aandoening (38 procent), en discriminatie (23 procent); 23 procent noemde homofobie of moeite met het accepteren van zichzelf als lesbisch, homo of biseksueel (bron). Vandenbussche (2022) hield een online enquête onder 237 detransitioners: zij hadden vooral behoefte aan psychologische steun (bij genderdysforie, bijkomende aandoeningen, spijt en geïnternaliseerde homofobe en seksistische opvattingen) en aan medische steun (bij het stoppen of aanpassen van hormonen, complicaties en omkeerbehandelingen) (bron).
Wat blijft
Stem, lichaamshaar, borstweefsel (of het ontbreken ervan), littekens, fertiliteit. Volgens de Gezondheidsraad zijn operaties onomkeerbaar en sommige hormoneffecten ook, zoals een lagere stem bij transmannen; de effecten op vruchtbaarheid zijn nog onvoldoende onderzocht (bron). Erkenning hiervan hoort tot zorgvuldige zorg.
Een groep tussen twee fronten
Detransitioners worden vaak vermalen tussen twee kampen. Aan de ene kant transactivisten die hun bestaan minimaliseren of als "verraad" framen. Aan de andere kant conservatieve groepen die hen wapenen tegen alle trans-zorg. Beide doen tekort aan wie ze zijn: mensen die een ingrijpende beslissing namen, ermee leven, en er nu een ander leven van proberen te maken.
Littman (2021) hield een enquête onder 100 detransitioners: 55 procent vond dat ze vóór de transitie geen adequate beoordeling door een arts of ggz-professional hadden gekregen, en slechts 24 procent vertelde de eigen clinici over de detransitie (bron). MacKinnon e.a. (2022) interviewden 28 Canadezen die een transitie hadden stopgezet of omgekeerd: zij noemden uiteenlopende redenen, zoals een veranderend begrip van hun genderidentiteit of gezondheidsproblemen; sommigen hadden spijt, maar een meerderheid was tevreden over de resultaten van eerdere behandelingen. Medische detransitie werd vaak als lichamelijk en psychisch zwaar ervaren, en zorgmijding kwam veel voor (bron).
Uit de enquête van Vandenbussche (2022) onder 237 detransitioners bleek een groot gebrek aan steun, met veel negatieve ervaringen met de medische en geestelijke gezondheidszorg en met de lhbt+-gemeenschap (bron). Hun stem hoort op te tellen, niet weg te vallen.
Kernpunten
Hall (2021): 12 van 175 uitgeschreven cliënten (6,9%) voldeden aan de definitie van detransitie
Geen wapen tegen trans-volwassenen — eigen stem
Redenen (Littman 2021): o.a. meer op gemak met geboortegeslacht, zorgen over medische complicaties, trauma of psychische aandoening, homofobie
Lichamelijke gevolgen deels blijvend
Detransitioners melden een groot gebrek aan steun (Vandenbussche 2022)
Bronnen
Hall et al. (2021) — Access to care and frequency of detransition, BJPsych Open
Vandenbussche (2022) — Detransition-Related Needs and Support, J Homosex
Littman (2021) — Individuals Treated for Gender Dysphoria with Medical and/or Surgical Transition Who Subsequently Detransitioned, Arch Sex Behav
MacKinnon et al. (2022) — Health Care Experiences of Patients Discontinuing or Reversing Prior Gender-Affirming Treatments, JAMA Netw Open
Boyd et al. (2022) — Care of Transgender Patients: A General Practice Quality Improvement Approach, Healthcare