Home › Vragen › Bewijs hormonen

Wat zegt het bewijs over cross-sex hormonen?

Systematische reviews noemen de bewijskracht voor de effecten van hormoonbehandeling bij jongeren met genderdysforie laag tot zeer laag, en gegevens over de lange termijn ontbreken.

Wat speelt er

Bij testosteron is de stemverlaging blijvend: ook als iemand stopt, keert de oude stem niet terug. Ook de gezichtsbeharing en de groei van de genitaliën blijven volgens de WPATH-richtlijn; de lichaamsbeharing kan na het stoppen weer afnemen en de menstruatie kan terugkeren (bron).

Wat onderzoek toont

De York-reviews voor de Cass Review (Taylor e.a., 2024) includeerden 53 studies naar hormoonbehandeling bij adolescenten: één van hoge kwaliteit, 33 van matige en 19 van lage kwaliteit. Er was beperkt bewijs over genderdysforie, lichaamstevredenheid, psychosociale en cognitieve uitkomsten en vruchtbaarheid; uit voornamelijk voor-nastudies met twaalf maanden follow-up bleken verbeteringen in psychologische uitkomsten, en voor groei, botgezondheid en cardiometabole effecten waren de resultaten inconsistent (bron). De NICE-review (2020) schreef dat hormonen de genderdysforie waarschijnlijk verminderen en mogelijk ook depressie, angst en kwaliteit van leven verbeteren, maar beoordeelde de zekerheid van dat bewijs als zeer laag en noemde de veiligheid op lange termijn grotendeels onbekend (bron).

Wat blijft betwist

Het Zweedse SBU vond in 2022 het bewijs onvoldoende om de effecten van hormoonbehandeling op psychosociale en mentale gezondheid, cognitie, lichaamssamenstelling en stofwisseling te beoordelen; de bijbehorende systematische review vond geen gerandomiseerde studies (Ludvigsson e.a., 2023) (bron). De Cass Review schrijft dat is gesuggereerd dat hormoonbehandeling het verhoogde risico op overlijden door suïcide vermindert, maar dat het gevonden bewijs die conclusie niet ondersteunde (bron). De Gezondheidsraad schreef in 2026 dat het aantal mensen met spijt niet goed vast te stellen is, vanwege de veelal korte follow-upduur en de substantiële uitval in studies (bron).

Zie ook