Home › Info › Wat is een mastectomie?

Wat is een mastectomie?

Mastectomie is de chirurgische verwijdering van de borst, inclusief borstklierweefsel. In gendertransitie wordt de term 'top surgery' gebruikt voor de dubbele variant bij vrouwen die zich identificeren als man of non-binair.

Definitie

Volgens de Gezondheidsraad (2026) is de operatiefase van een transitie onomkeerbaar. In Nederland kan voor een mastectomie vanaf 16 jaar een indicatie worden gegeven, na minimaal 6 maanden testosteronbehandeling; overige genderbevestigende operaties komen pas vanaf 18 jaar en doorgaans na meerdere jaren hormoongebruik in aanmerking (bron). De Kwaliteitsstandaard noemt die 6 maanden als advies, niet als voorwaarde (bron).

Geschiedenis en context

Volgens WPATH SOC-8 hanteerden de eerdere versies van de Standards of Care voor een mannelijkheid-bevestigende borstverwijdering (mastectomie) een minimumleeftijd van 16 jaar, terwijl overige chirurgie pas vanaf 18 jaar werd overwogen (bron). In Nederland geldt volgens de Gezondheidsraad dat mastectomie de enige genderbevestigende operatie is waarvoor al vanaf 16 jaar een indicatie kan worden gegeven (bron).

Kritische analyse

De Gezondheidsraad laat de uitkomsten na chirurgie buiten het bereik van het advies, omdat chirurgie in Nederland doorgaans pas bij meerderjarigheid wordt overwogen, met mastectomie als uitzondering (bron). Een Nederlandse studie toonde dat transmannen die met GnRH-agonisten waren behandeld vaker geen of een minder invasieve mastectomie nodig hadden dan transmannen die die behandeling niet hadden gehad (bron).

Veelgestelde vragen

Bronnen

  1. Cass H., Final Report, 2024.
  2. Tang A. e.a., 'Gender-Affirming Mastectomy Trends and Surgical Outcomes in Adolescents', Annals of Plastic Surgery, 2022.
  3. Levine S.B., 'Reflections on the Clinician's Role with Individuals Who Self-Identify as Transgender', Archives of Sexual Behavior, 2021.

Zie ook