Lange-termijn-uitkomsten van transitie
Wat weten we over uitkomsten op tien, twintig, dertig jaar na medische transitie? Suïcide, regret, detransitie, comorbiditeit. De data zijn beperkt: de Gezondheidsraad noemt de bewijskracht voor de gevonden effecten bij jongeren laag tot zeer laag en schrijft dat gegevens over de lange termijn ontbreken.
Suïcide
Dhejne 2011 in Zweden vond bij volwassenen na geslachtsoperatie een hoger suïciderisico dan bij controles.
Spijt
Bustos 2021 komt in een meta-analyse op ongeveer 1 procent spijt na operaties. De Gezondheidsraad schrijft dat het aantal mensen met spijt niet goed vast te stellen is door de vaak korte follow-up en de grote uitval in studies.
Detransitie
Hall 2021 vond bij 175 volwassenen die waren ontslagen door een Britse genderkliniek dat 12 (6,9 procent) voldeden aan de definitie van detransitie.
Wat de studies werkelijk laten zien
Dhejne e.a. (2011) volgden alle 324 personen die tussen 1973 en 2003 in Zweden een geslachtsoperatie kregen. Na correctie lag de sterfte 2,8 keer, het suïciderisico 19,1 keer (BI 5,8-62,9) en het risico op suïcidepogingen 4,9 keer hoger dan bij controles; het betrof volwassenen. De auteurs concluderen dat geslachtsaanpassing de genderdysforie kan verlichten maar mogelijk niet volstaat als behandeling (bron).
Bustos e.a. (2021) voerden een meta-analyse uit van 27 studies met 7.928 patiënten en kwamen op een gepoolde prevalentie van spijt na operaties van 1 procent (BI <1-2 procent); de auteurs wijzen zelf op de subjectiviteit van het meten van spijt en het ontbreken van gestandaardiseerde vragenlijsten (bron). De Gezondheidsraad schrijft dat het aantal mensen met spijt niet goed vast te stellen is door de vaak korte follow-up en de grote uitval in studies (bron).
Hall e.a. (2021) deden een retrospectief dossieronderzoek onder 175 volwassenen die achtereenvolgens waren ontslagen door een Britse genderkliniek (2017-2018): 12 (6,9 procent) voldeden aan de definitie van detransitie, en de auteurs schrijven dat detransitie mogelijk vaker voorkomt dan eerder gemeld (bron).
De Cass Review (2024) en de bijbehorende York-reviews concluderen dat onderzoek van hoge kwaliteit naar de uitkomsten van hormoonbehandeling bij jongeren ontbreekt en dat maar weinig studies deelnemers langdurig volgen (bron). Meerdere studies melden een lagere botdichtheid tijdens de behandeling met puberteitsremmers; over cognitieve ontwikkeling en vruchtbaarheid is het bewijs beperkt of niet eenduidig (bron).
Wat dit betekent
Volgens Wiepjes 2020 blijft het suïciderisico in het Amsterdamse cohort hoger dan in de algemene bevolking.
Het aantal mensen met spijt is volgens de Gezondheidsraad niet goed vast te stellen.
Hall 2021 vond detransitie bij 6,9 procent van 175 volwassenen.
De Gezondheidsraad noemt de follow-up vaak kort en de uitval in studies groot.
Cass: de vele "unknown unknowns" over langetermijneffecten bemoeilijken de informatieplicht bij toestemming.
Bronnen
Dhejne et al. 2011, PLOS ONE.
Bränström & Pachankis 2020, Am J Psychiatry + correctie.
Bustos et al. 2021, Plast Reconstr Surg Glob Open.
Hall et al. 2021, BJPsych Open.
Cass Review Final Report 2024.