Home › Kritisch › Cherry-picking

Cherry-picking van bewijs

Voorstanders van het affirmatieve model citeren keer op keer dezelfde drie tot vijf studies — en negeren systematische reviews die exact het tegenovergestelde concluderen. Dat is geen evidence-based medicine.

Het probleem

Stel je de vraag "is medische transitie effectief?" en je krijgt vaste verwijzingen: De Vries (2014, "Dutch Protocol"), Tordoff (2022, Seattle), Turban c.s. (diverse). Ondertussen zijn deze studies klein, ongeblindeerd, met enorme loss-to-follow-up, gebrekkige controlegroepen en in een aantal gevallen statistisch onhoudbaar. De systematische reviews van Cass (UK), SBU (Zweden), COHERE (Finland), HHS-VS (Florida) — élk grootschaliger en methodologisch sterker — concluderen unaniem dat de bewijsbasis "remarkably weak" of "very low certainty" is. Voorstanders citeren ze niet.

Wat onderzoek toont

De Cass Review (2024) liet door York University 237 studies systematisch beoordelen volgens GRADE-criteria. Slechts 2 voldeden aan "high quality". Taylor e.a. (2024) publiceerden de systematische reviews waarop Cass zich baseerde. SBU (2022) reviewde de literatuur en concludeerde dat hormonen "experimentele behandeling" zijn die buiten studieprotocollen niet mag.

Biggs (2022, 2023) toonde dat de Dutch Protocol-papers (De Vries 2011/2014) statistisch geen significant effect lieten zien op psychologische maten, en dat het rapporteren van "verbetering" was gebaseerd op gemankeerde meetinstrumenten. WPATH SOC-8 baseert zich grotendeels op deze inmiddels gediscrediteerde studies en houdt aan dat alle kritiek "transphobic" is.

Wat dit betekent

Als een Nederlandse arts of beleidsmaker zegt "het bewijs is duidelijk", vraag dan: welk bewijs, welke methodologische kwaliteit, en welke systematische review heeft je conclusie ondersteund? Het antwoord is meestal stilte. Een eerlijke discussie moet beginnen met erkenning van wat de Cass Review, SBU en COHERE samen aantonen: er is geen kwaliteitsbewijs voor het affirmatieve model bij minderjarigen.

Zie publication bias en onderzoeksgaten.