wetenschap · 26 september 2026
Spaanse studie: detransitioners begonnen jonger met medische transitie en meldden vaker bijwerkingen
In 2026 verscheen in Archives of Sexual Behavior een kleine, weinig opgemerkte studie van de Spaanse onderzoekers Pablo Expósito-Campos, Karmele Salaberria en José Ignacio Pérez-Fernández. Zij vergeleken 29 transgender/genderdiverse (TGD) volwassenen met 22 volwassenen die hun gendertransitie hadden gestaakt of teruggedraaid, en vroegen zich af: verschilt de mentale gezondheid van deze twee groepen wezenlijk van elkaar? Op de meeste variabelen vonden de onderzoekers geen significant verschil, maar op twee punten wel.
Wat de studie onderzocht
Tussen januari 2023 en juni 2024 wierven de onderzoekers 51 Spaanstalige volwassenen via zelfhulpgroepen, community-organisaties en online platforms. Via semigestructureerde interviews en vragenlijsten brachten ze transitiegeschiedenis, psychiatrische diagnoses en ingrijpende levenservaringen in kaart. Het is een klein, verkennend onderzoek met een niet-representatieve steekproef (sneeuwbalmethode) — de auteurs zijn daar zelf transparant over. Dat maakt de bevindingen een signaal, geen uitspraak die zomaar naar de hele populatie te vertalen is.
Het gerapporteerde hoofdresultaat: nauwelijks verschil
Op de meeste sociodemografische en mentale-gezondheidsvariabelen vond het onderzoek inderdaad geen statistisch significant verschil tussen de twee groepen. Beide groepen droegen een zware psychiatrische last: 98 procent van alle deelnemers had ooit contact gehad met een ggz-hulpverlener, 52,9 procent had een formele psychiatrische diagnose (gemiddeld 2,19 diagnoses per persoon), 54,9 procent rapporteerde ooit suïcidale gedachten en 21,6 procent had ooit een suïcidepoging gedaan. Bijna de helft (49 procent) had te maken gehad met pesten, bijna een op de vijf (19,6 procent) met seksueel misbruik. Op geen van deze punten verschilden TGD-deelnemers en detransitioners significant van elkaar (bron).
Waar de groepen wel verschilden
De studie rapporteert twee uitkomsten die wél significant verschilden. Detransitioners begonnen hun medische transitie op een gemiddelde leeftijd van 19,7 jaar, tegenover 23,6 jaar bij de TGD-groep die niet terugkwam op de transitie (p=.017). En 84,2 procent van de detransitioners rapporteerde hormoongerelateerde bijwerkingen, tegenover 54,2 procent van de TGD-deelnemers (p=.043) — een verschil van dertig procentpunt. Tegelijk gaf 72,4 procent van de TGD-groep aan interesse te hebben in verdere medische interventies, tegenover 22,7 procent van de detransitioners (p<.001) (bron).
Dit zijn verschillen tussen twee groepen op één meetmoment. De studie is dwarsdoorsnede-onderzoek en gebruikte een gemakssteekproef; de auteurs wijzen er zelf op dat zij de trajecten en beslissingen over transitie of detransitie niet in de tijd konden volgen. Of een jongere startleeftijd tot meer bijwerkingen of tot detransitie leidt, kan deze studie dus niet aantonen.
Een patroon dat vaker terugkomt
Eerder schreef Transplek over sekseverschillen in zelfbeschadiging bij adolescenten met genderdysforie en over autisme in genderklinieken. Over de discussie over hoe vaak spijt van transitie voorkomt is meer te lezen op Transitieschade.
Wat dit betekent voor de zorgpraktijk
Detransitioners blijken in deze studie niet psychisch zieker dan andere transgender personen: in beide groepen was de psychiatrische last groot en op de meeste variabelen was er geen significant verschil. De groep detransitioners begon gemiddeld jonger met medische transitie en meldde vaker bijwerkingen van hormonen. Omdat het om een kleine gemakssteekproef gaat, is dat een signaal voor groter vervolgonderzoek en geen reden voor een conclusie over individuele jongeren (bron).
Bronnen
- Expósito-Campos, P., Salaberria, K., Pérez-Fernández, J.I. (2026). Sociodemographic and Mental Health Characteristics of Adults with Different Gender Trajectories. Archives of Sexual Behavior. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13275782
- Hetzelfde onderzoek, samenvatting: PubMed 42236636

Nienke Vogelaar
Redactie
Veelgestelde vragen
Vond deze studie dat detransitioners psychisch slechter af zijn dan transgender personen?
Nee, juist niet. Op de meeste mentale-gezondheidsvariabelen — psychiatrische diagnoses, suïcidaliteit, middelengebruik — vond het onderzoek geen significant verschil tussen de twee groepen. Beide groepen droegen een zware psychiatrische last.
Wat was dan wel significant anders bij detransitioners?
Detransitioners begonnen gemiddeld op hun 19,7e met medische transitie tegenover 23,6 jaar bij de vergelijkingsgroep, en 84,2 procent van hen rapporteerde hormoongerelateerde bijwerkingen tegenover 54,2 procent van de andere groep.
Kun je deze resultaten vertalen naar de Nederlandse situatie?
Met voorzichtigheid. Het gaat om een kleine, Spaanstalige steekproef van 51 mensen, geworven via zelfhulpgroepen. De omvang en samenstelling maken het een signaal dat om groter vervolgonderzoek vraagt, geen direct te generaliseren uitkomst.