Home › Vragen › Internationaal recht

Wat zegt internationaal recht over gender?

In de grote mensenrechtenverdragen staat "genderidentiteit" niet expliciet; in het Verdrag van Istanbul (2011) wel, als discriminatiegrond. Het concept is verder uitgewerkt via niet-bindende documenten (Yogyakarta Principles) en rechtspraak van het EHRM, zonder verdragswijziging.

Wat speelt er

Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM, 1950) noemt "geslacht" als beschermde grond (art. 14), maar geen genderidentiteit. Het VN-Vrouwenverdrag (CEDAW, 1979) richt zich op discriminatie van vrouwen. Het IVRK (Kinderrechtenverdrag, 1989) beschermt het kind. De zogenoemde Yogyakarta Principles (2006, 2017) zijn opgesteld door een groep mensenrechtendeskundigen, niet bij verdrag door staten of de VN aangenomen; ze hebben dus geen verdragsstatus (bron).

Wat onderzoek toont

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde in Christine Goodwin v. UK (2002) dat het ontbreken van juridische erkenning van het gewijzigde geslacht art. 8 EVRM (privéleven) schond, en in A.P., Garçon and Nicot v. France (2017) dat de eis van een onomkeerbare verandering van het uiterlijk (sterilisatie) art. 8 schond; de eis om aan te tonen dat men een genderidentiteitsstoornis heeft, achtte het Hof in die zaak geen schending (bron). In de considerans van EU-richtlijn 2006/54/EG staat dat het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen ook geldt voor discriminatie die voortvloeit uit geslachtsverandering (bron).

Wat blijft betwist

Of het internationale recht al vastligt, is omstreden. De Yogyakarta Principles zijn niet bindend. Op 16 april 2025 oordeelde het Britse Hooggerechtshof dat "sex", "man" en "woman" in de Equality Act 2010 verwijzen naar biologisch geslacht, terwijl transgender personen beschermd blijven tegen discriminatie (bron).

Bronnen

  1. Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM, 1950).
  2. VN-Vrouwenverdrag (CEDAW, 1979).
  3. Goodwin v United Kingdom [2002] ECHR 588.
  4. Yogyakarta Principles (2006, 2017).

Zie ook